WAT IS EEN KRAMP?

“Au, Au….Au!!! Wacht, wacht, ik heb kramp in de kuiten … ik moet stoppen!” Wie had al het "genoegen" om te voelen wat kramp is? Tijd om even stil te staan bij dit verschijnsel, de oorzaken ervan, de manier waarop je die pijn kunt verzachten en ook om te weten of er een manier is om kramp te vermijden?

Eerst en vooral een belangrijk punt: spierpijn en kramp zijn twee fysiologische verschijnselen van de spieren maar  ze zijn totaal verschillend en mogen niet worden verward. Daarom leg ik je deze maand uit wat kramp is (wat spierpijn is, kun je lezen in de categorie "Sport-gezondheid" van de tips van Decathlon Coach)! Daar gaan we.

Kramp is een onvrijwillige en intense verlengde samentrekking (een paar seconden langer) van een spiermeestal tijdens een inspanning. Kramp is pijnlijk en onvoorspelbaar. Wanneer je je realiseert dat je kramp gaat krijgen, is het helaas al te laat. Het duurt maar een paar seconden en als je juist handelt, kun je de kramp heel gemakkelijk weer doen verdwijnen. Als een kramp aanhoudt aan het einde van de inspanning of zelfs nog uren na de inspanning en het gebied nog steeds pijnlijk is, is het geen kramp meer, maar een contractuur.

WAT BRENGT VERLICHTING?

Nu je dit weet, wil je natuurlijk ook weten, wat je nu precies moet doen bij een kramp?

Zoals ik al zei, is een kramp een sterke en onwillekeurige samentrekking van een spier. Nemen we als voorbeeld een kramp van de musculus gastrocnemius, beter bekend onder de naam: kuitspier. Om nu een kramp te doen verdwijnen, moet je zo snel mogelijk, rustig en vooral geleidelijk de spier rekken. Bij ons voorbeeld met de kuitspier, zullen bij een kramp in de kuit je tenen gestrekt zijn en zal je hiel zal de neiging hebben om naar de achterkant van je been te komen. Om de kuitspier te rekken, kun je je laten helpen door een vriend, maar in elk geval moet je de hiel wegduwen van de achterkant van het been door de enkel te buigen en je tenen naar je scheenbeen toe te brengen. Zo kun je de kuitspier langer maken waardoor de kramp gemakkelijker kan verdwijnen.

Je kunt ook de antagonistische spier samentrekken. (huh?) Het menselijk lichaam zit goed in elkaar. Afhankelijk van de beweging die je doet, heb je een spier die de beweging mogelijk maakt, dat is de agonistische spier, en een spier die tegengesteld is aan de beweging; de antagonistische spier. Wanneer je bijvoorbeeld je elleboog buigt, is de agonistische spier de biceps (aan de voorkant van de arm) en is de antagonistische spier de triceps (aan de achterkant van de arm). Wij hebben een reflexlus die bij een beweging ervoor zorgt dat de agonistische spier wordt ontspannen wanneer de antagonistische spier samentrekt. (En dat is overigens niet slecht, want het is precies hierdoor dat je de beweging kunt maken.) Als we nu terugkeren naar onze kramp, waarbij je agonistische spier "verkrampt" is en je bezig bent met die te rekken, kun je tegelijk de antagonistische spier samentrekken om de rollen om te draaien en de verkrampte spier te helpen rekken. 
Anders gezegd, de spieren op de voorkant van het been samentrekken om de kuitspier uit een kramp te halen.

MAAR WAAROM HEB IK KRAMP?

Wat zijn de oorzaken van kramp? 
Allereerst moeten we een oude legende uit de wereld helpen: van melkzuur krijg je geen kramp (zelfs niet eens spierpijn of wat dan ook, dus laat dat arme melkzuur met rust ^^). De wetenschappelijke wereld ziet momenteel twee grote oorzaken en die sluiten elkaar niet uit. Anders gezegd, ze kunnen tegelijk optreden.

Een eerste oorzaak, en de meest bekende, is een onwillekeurig vasthouden van de samentrekking omwille van een verstoring van het mechanisme voor "samentrekking/ontspanning" binnen de spiervezel zelf. Een energietekort waardoor een normale circulatie van de elektrolyten* en de calcium die nodig zijn voor de cyclus samentrekking/ontspanning niet langer mogelijk is. Dit kan worden bevorderd door dehydratatie.  

De tweede oorzaak zou een storing (of vermoeidheid) zijn in de neuromusculaire cellen die voortdurend aan de hersenen de staat van samentrekking van de spier doorgeven.

*De voornaamste elektrolyten in het lichaam zijn calcium, magnesium, kalium, natrium, fosfaat en chloride. Die regelen tal van lichaamsfuncties: hartslag, spiersamentrekking, zenuwwerking ...

NU WEET JE ALLES OVER KRAMPEN! DUS GENOEG DRINKEN, STRETCHEN EN NIET VERGETEN OP JE VOEDING TE LETTEN AFHANKELIJK VAN JE INSPANNING! VEEL SUCCES MET JE SESSIE!

Hélène PETOT
Ingenieur onderzoek en ontwikkeling bij het DECATHLON SportsLAB en doctor in de trainingsfysiologie